Aprilo 28, 2006
Unua parlamento sen regxa represento
Hodiaŭ la popolo de Nepalo vidis la historian parlamenton kie neniu sidis kiel opozicio kaj pli grave, ne venis simbola standardo
de la reĝo (reĝa ĉeesto, aŭ fizika aŭ simbola ĉe parlamento estis deviga en estonto)!
Post mortiĝo de 16 homoj kaj vundiĝo de centoj da homoj la reĝo de Nepalo akceptis la veron ke li ne povos subpremi la
homamason kiu postulis demokratian rajton kaj revis pri Nepalo sen reĝa.
S-ro Girija Prasad Koirala, kiun la reĝo anoncis kiel la ĉefministro laŭ la propono de sep politikaj partioj, estis tre malsana (li
estas 84 jaraĝa), proponis per sia letero al la parlamento ke oni okazigu la elekton de Konstitucia Asemblo. Ĉiuj membroj
bonvenigis ĝin. Oni formale diskutos pri ĝi kaj plej verŝajne oni akceptos ĝin - tio signifas ke nun oni verkos novan kosntitucion
laŭ la propono de elektitaj homoj de la asemblo. Oni kredas ke nun venos tia konstitucio kie rajtoj de ĉiuj etnoj, kastoj,
religianoj estos sekuraj.
Ekstere, membroj de etnaj popoloj, Budhistoj kaj aliaj protestis kaj minacis al la membroj de parlamentoj ke ili nepre proponu
kaj akceptu la elekton de konstitucia asemblo.
Jen venas komenco de bonaj tagoj, sed mi kredas ke la vojo ne estas tiom facila. Sed estas nun certa ke la politikistoj neniam
laboros kontraŭ la volo de pooplo.
Hieraux okazig grandegan amaskunvenon kie la politikistoj promeis labori nur laux la deziroj de popolo.
Posted by razen at 20:26 | Permanent Link | Comments (5)
= = =
Aprilo 25, 2006
Demokratio revenas en Nepalo !!!
Popola povo finfine venkis la reĝon de Nepalo. Hieraŭ nokte, je 11.30 de 24a aprilo, la reĝo Gjanendra anoncis ke li akceptis
proponojn de la sep protestantaj partioj laŭ kiu, li restarigis la parlamenton kaj donis sloŝilon al ili por venigi la Maoistojn al
demokratia politiko kaj al elekto de konstitucia asemblo. Jen la 19 taga protestado donis rezulton historian.
La unua parlamento sidos venontan vendreden, laŭ la reĝa promeso.
Tuj post la anonco, stratoj de la ĉefurbo vidis amasojn bonvenigantaj la reĝan anoncon. La politikaj partioj bonvenigis la
anoncon kaj diris ke nun ili pli sincere laboros por la lando, popolo.
Dum 19 taga protestado landskala, almenaŭ 15 da homoj estis murditaj, pli ol 1,000 estis vunditaj kaj la stratoj vidis la plej
grandaj homamoaso en historio, kun eble pli ol 200,000 (laŭ CNN) ĉiu tage. La registaro anoncis irmalpermeso dum preskaŭ
ĉiuj tagoj sed ĉiam la anonco estis malobeitaj kun miloj da homoj protestantaj en ĉirkaŭo de la urbo. Estis planita ke venos du
miliono da homoj en stratoj de Katmando dum 25a aprilo pro finbatali kontraŭ la reĝo kaj anonci respublikan sitemon, tiun la
prtioj ĵus nuligis.
Forpasinta reĝo Birendra konsentis doni multipartia demokratio kaj resti konstitucia monarĥo post kvar taga protestsado en
1990.
[raportis 25a aprilo 10.15 am]
Posted by razen at 11:42 | Permanent Link | Comments (3)
= = =
Aprilo 23, 2006
La partioj decidas pli grandi la demonstracion
Hodiaŭ estas Dimanĉo, la 18a tago de batalo inter la popolo kaj la reĝo/diktatoro. La reĝo nur havas armeon kaj kelke da
stutaj helpantoj sed la popolo havas tiun povon kiun ili zorgis dum pasitaj 237 jaroj por ke ili iam batalu kontraŭ la besta (tiun li
diras ke stas dia) povo.
Hodiaŭ dum tuta tago estis batalo ĉe divesaj anguloj de la ekstercentra urbo - Koretshowr, Samakhushi, Chabahil, Banasthali,
Hadigaon kaj aliaj lokoj. Nun en Nepalo la vorto irmalpermeso (pli ĝuste "curfew" en la angla) ne plu portas signifon ĉar homoj
povas iri sur la strato amase. Almenaŭ tri personoj estis vunditaj kiam la policanoj pafis al la amanso da homoj
demonstraciantaj.
Kelke da junuloj okazigis baloton ĉe la strato kion oni volis - ĉu respublikan sistemon, ĉu konstitucian monarĥion aŭ rektan
regadon. Kaj 66 pro cento da homoj elektis respublikan sistemon !
Simile, amasaj demonstracioj okazis en diversaj urboj de la lando. Ĉiuj havas saman demandon - raĝo, lasu la tronon !
Danke, la gvidistoj de sep politikaj partioj defiis la reĝan prelegon kaj postulis ke reĝo donu al ili restarto de parlamento kaj
elekto de konstitucia asemblo. Eble ili mem ne volis sed la amaso da homoj en la strato devigis ilin diri ke ni devas nu daŭrigi la
revolucion. La gvidistoj minacis ke se la reĝo ne promesis por kion ili postulas, ili mem starigos paralelan registaron morgaŭ.
Nun estas tia tempo por ĵurnalistoj ke ili simple ne povas forigi sin el la demonstraciaj aferoj. Oni ne povas skribi ion ajn krom ĝi
ĉar homoj simple ne legas. La registaro anoncis irmalpermeson de 9.00 matene ĝis 8.00 vespere. Mi alvenis al mia oficejo je
8.30 kaj nur povos reiri al hejmo post 8.00 vespere.
Mi telefone parolis kun kelkaj registaraj oficistoj hodiaŭ. Mi demandis ili kiel vi laboras dum tia malnormala situacio kaj ili simple
ridis kaj ne volis respondi. Vere, ili tute ne laboras kaj nur kolektas salajron.
Kaj pro la sama kialo mi ne povis veturi kaj vidi la amasproteston en stratoj.
Aliflanke, la malgrandaj vendejoj, privataj oficistoj kaj laboristoj devas suferi multege pro manko de laboro. Dommastrinoj
havas alian problemon. Mankans nutraĵon en vendejoj, multekostas kaj oni eĉ ne havas tempon vendi aŭ aĉeti ilin. Estas
normala ke oni malsaniĝas dum tiu periodo ankaŭ sed nun mankas veturiloj por atingi al hospitalo kaj eĉ hospitalo ne havas
tempon por ĝeneralaj malsanuloj. En ĉiu hospitaloj venas centoj da vunditaj demonstraciintoj ĉiu tage. Do mankas eĉ servantoj
por ili. Mizere, kaj la reĝo ankoraŭ "ludas al fluton" kaj kredas ke homoj iris al lia piedo kaj konsentos esti sklavo lia. Ne
kredeble.
Posted by razen at 19:43 | Permanent Link | Comments (0)
= = =
Aprilo 22, 2006
Demonstracio pli grangxis pro la regxa prelego
Pli grangigxis la demonstracio en la cxefurbo kaj aliaj urboj post la regxo "prelegis" hieraux vespere. Mi ne povis kompreni kial li
pensas ke popoloj estas tiom stultaj. Nepre la popolo atendas pacon sed ne tiel ke homoj denove donu la rajton popolan al li
kaj simple gxuas kiam la regxo prenas cxion.
Pli ol cent homoj vundigxis kiam la policanoj blinde pafis al la demonstraciintoj sur la strato. Multaj homoj vundigxis cxe kapoj
cxar la policanoj kun intenco pafis cxe kapoj. Estis teruraj scenoj cxe la privata televido. Regxoj nepalaj estas cxiam kruelaj. Mi
memoris ebl tiel la regxo Prithvi Nrayan Shah trancxis nazojn de 250 venkitoj antaux 230 jaroj.
Kaj, stulte, Usono, Barato, Britio, Kanado, EU kaj Cxinio subtenis la regxan prelegon. Aux ili ne komprenas la problemon aux
ili ne volas ke paco regu la mondo.
Cxu vi povas klarigi al viaj registaroj ke la regxo donis nenion al popolo per la retorikan prelegon. La popoloj demandas
restarigo de parlimento, nova registaro kun reprezentantoj de cxiuj partioj (eble kun Maoistoj) kaj elekto por al asemblo de
konstitucio. Cxu vi ne povas peti tion al regxo por la gxentilaj malfelicxaj popoloj de Nepalo?
Posted by razen at 20:45 | Permanent Link | Comments (1)
La rgxo parolis sed...
Mi refoje skribas hodiaŭ. Nun estas 11. 40 nokte kaj mi ankoraŭ estas en mia oficejo. Mi dormos sur mia seĝo hodiaŭ nokte.
Okazis tiel. La reĝo hodiaŭ vespere parolis. Li simple diris ke li redonis la povon li prenis al la popolo ! Tre ĝoje. Sed... Li
samtempe diris ke li proponis al la sep politikaj paritoj ke ili elektu unu gvidiston kiu pretas esti ĉefministro laŭ la reĝa plano.
Kompreneble, neniu estos preta do la reĝo ne redonos al povon. Tre lerte, tre ruze.
King Gyanendra parolis al al popolo vendrede vespere (Photo: Nepal Television )
Aliflanke, la reĝa prelego videblis sur la nacia televido kvin horoj post la registaro arestis du gravajn komunistpartiajn gvidistojn.
Du gravaj gvidistoj Jhalnath Khanal kaj Bamdev Gautam estis arestitaj kiam ili alvenis Katmando el flughaveno.
La ĉefurbo jam montris ke la popolo ne estas feliĉa kun la neklara sed certe konfuziganta prelego. Tuj post la prelego, homoj
bruligis aĵon kaj montris malkontenon surstrate. Amaso da protestantoj ĉirkaŭ marŝis en la urbo.
Sed la Barata kaj Usona registaro jam laŭdis la reĝan movon kaj akceptis la reĝan prelegon pozitive. Tio signifas ke la gvidistoj
de ĉefaj partioj sentos malfacile protesti kontraŭ ĝi. Kaj, la Maoistoj, kiuj nerekte helpis la politikistojn dum 16-taga
demonstracio estos malfeliĉa kun la partioj kaj do okazos kverelo inter la partioj kaj Maoistoj.
Malgraxu ĉio, la popolo ĝenerale tute ne akceptos la reĝan proponon. Ili certe atakos al la gvidistojn se ili konsentas la reĝon
kaj volos esti ministroj de la reĝa kabineto. Do la demonstracio daŭros. Ili jam eklernas revi pri respubliko - la Nepalo sen reĝo,
kie ĉiu popolo estos egala.
Ankaŭ hodiaŭ okazis simile en la urbo - la reĝa registaro anoncis irmalpermeson de 9a matene ĝis 8a vespere. Mi venis al
oficejo matene je 8a (kaj poste pli longigis ĝis noktomezo) ĉar jam komencis mapaco en stratoj kaj trapasi ilin per motorbiciklo
estis ne ebla. Hodiaŭ ili bruligis kelke da motorbiciklojn kaj veturilojn.
Mi estis en la oficejo kaj venis tempo ke mi veturis per nia buseto al kelke da lokoj kie esti homamasoj. Mi por la unua fojo
vidis tiom granda demonstracio - tio devas esti ne malpli ol du mil cent homoj - de genuloj, gemaljunuloj kaj geknaboj; riĉaj kaj
malriĉaj. Kvankam esit sanoncita irmalpermeso al tiu Ĉirkaŭ Vojo, oni libere protestis laŭ tiu vojo kaj soldadoj kaj polocanoj aŭ
ne estis aŭ ili nur rigardis la aferon pace. Ĉiuj havis saman postulon - ke ili volas scii Nepalon kiel respubliko. Ili diris "Reĝo esas
ŝtelisto, vi forlasu landon."
Poste ni aŭdis/vidis en televido ke ili estis tiel mizere batitaj kiel okazas ĉiutage. La reĝo ankoraŭ ne kredis ke la popolo havas
tian povon.
Posted by razen at 01:03 | Permanent Link | Comments (5)
= = =
Aprilo 21, 2006
Irmalpermeso dauxras
Hodiaŭ estas la 15a tago de revolucio kontraŭ la monarĥio. Homoj postulas liberecon kaj la reĝo donis kuglojn. Jam mortiĝis pli
ol 12 da homoj dum protestado kaj nun reĝo diskutas pri la situacio kun malnovaj pro-reĝaj politikistoj kiuj nur feliĉigos la
reĝon, dirante ke la situacio estas en ordo.
Pli dangexe, la reĝo anoncis irmalpersso dum 25 horoj kaj homoj larĝe malobeas ĝin miloj da homoj estis sur la strato kaj la
polico kaj armeo simple malsukcesis devigi homojn obei la reĝon. Kaj rezulte, a amaso de cen-miloj da homoj en ĉiuj partoj de
la ĉefurbo kaj alia regionoj de la lando.
Ĉar la registaro ne donis permesilon eĉ por gazeraro kaj aktivistoj de homaj rajtoj, neniu scias pri la vero. Kaj oni nur timas ke
dum hieraxua protestado dekoj da homoj pafmirtiĝis. La soldatoj kune prenis la kadavrojn kaj oni ne scias kie kaj kiom estis
murditaj.
Venis speciala ambasadoro el Barato por doni konsilon al la reĝo sed li malfeliĉe reiris hejme, verŝajne li ne sukcesis aŭskultigi
la reĝon. Kiam oni devas fini, ili frenezas - la reĝo estas freneza nun.
Kaj aliflanke, la Nevaroj trovis bonan tempon por batali por etna aŭtonomio. Jen alia batalo komencis en ka ĉefurbo. Kaj ĉiuj
scias ke la politikaj partioj ne aŭdos tian postulon pri etna aŭtonomio, ĉar la politikaj gvidistoj plej parte esats altklasaj Hinduoj
kaj ili ne volas doni etnan autonomion. La 59 etnoj devas komenci sian apartan batalon eĉ post malvenko de la reĝo.
Mi ne povis blogi ofte pro okupiteco. Kaj ĉar mi ne havas reton en mia hejmo, mi ne povis pli frue ĝisgatigi mian blogon. Mi
bedaŭras.
Posted by razen at 10:35 | Permanent Link | Comments (2)
= = =
Aprilo 18, 2006
Mia vojagxo al Muktinath (parto 3)
1an de marto, merkrede
Mi salutis al Monto Fiŝvoxto fru matene kiu estis tiom proksime kvazaŭ mi povis sidi apud ĝi aŭ eĉ brakumi ĝin. Estis bela
vetero kaj agrabla aero. Mi miris, kial tian belecon naturan la dio ne donis al Katmando? La urbo estas riĉa je naturo kaj
iomete da kulturo; kaj posedas freŝan aeron, kiu mankas en multaj urboj.
Ni pretigis sin kaj eliris la ĉambron kun niaj pakaĵoj. Post matenmanĝo, venis nia buso kaj tuj enbusiĝis. Mi tre volis estis en
Poĥaro almenaŭ dum unu tago antaŭ ol nia forflugo, cetere ĉar malofte troviĝas tia bela vetero, almenaŭ por mi en Poĥaro. Iam
ajn mi vizitas tien, pluvadas, preskaŭ tute dum mia restado kaj oni eĉ ne povas imagi en kiu direkto la Monto Fiŝvoŝto staras.
Flughaveno:
Buso rekte iris al la flughaveno. Mi tre malamas la Poĥaran flughavenon. Iam mi kaj mia edzino vizitis Poĥaron kaj atendis dum
unu tago ĉe la porto de tie, atendante nian flugon kaj vespere reiris al hotelo ĉar ne povis okazi flugado de aviadiloj pro pluvo
kaj nubeco.
Jen venis la aviadilo kaj ni kaptis niajn seĝojn. Mi trovis nur malantaŭa seĝo kie mi ne povos bone foti, ĉar estis 'flugilo' atanŭe.
Ne gravas, mi diris al si.
Ni ekflugis kaj mi ĝojis kiel la maŝino disiĝis el la tero. Mi vidis kiel la domoj, stratoj kaj montoj apud la urbo malgrandiĝis. Mi
ekvidis la lagon kaj montojn malproksimiĝanta al mi kaj do vidis montojn norde je novaj anguloj. La montoj estas nepre belaj
sed la lokuloj devas mizeri pro la montoj, kiujn nek ili uzi nek detrui. Montoj estas ĉiam baroj – baroj de evoluo, religio, socio
kaj ekonomio. Ĉar mi ne devas vivi sur, sub aŭ apud ĝi, estas por mi nur beleco.
Kaj do ankaŭ sidis Hareram en la sama aviadilo. Kutime, oni mokas urbanojn ke ili havas sperton pri nenio kaj timans ĉion. Sed
estis tute preter nia imago ke li ekreagis dum la flugado. Ni ne sciis ke iu povas tiom severe timi flugadon. Li ekpreĝis fermante
siajn okulojn kaj fortege premis brakon de iu nekonatulo kiu sidis apud si. Post iom sekundoj ni komprenis ke li ne bone fartis.
Ni sciis ke timo estas normala sed ni ne povas simple reiri al Poĥaro. maligi lian situacion sed li estis en traŭmo. Li ne aŭkultis nin
kaj Nabin fotis lin por montri lin poste.
Estis vere ne kredebla flugo. Estis nur 20-minutoj sed ni vidis kiel malaltaj montoj apud neĝmontoj de Himalaja estis kreitaj. Mi
meroris miajn lernejajn lecionojn kiam la instruistoj diris ke estis maro kie nun staras la Himalajo. Estis mirinde belaj por
vidantoj, sed por lokuloj, estis denove baroj ne viŝeblaj al evoluo. Laŭ-valaj riveroj inter la montoj estis kiel haroj kiuj ĉij jare
kunportas malbonŝancon al homoj kiuj vivas apude. Post 20 minutoj ni trasflugis la Himalajon - ni estis norde de Himalajo kaj
ĝi estis sude de ni. Kuiteme, ni pensas ke nordo estas tie kie staras la Himalajo sed tim nia kutimo trompis nin. Ni ne volis kredi
ke montoj povas stari ankaŭ sude de ni.
Malvarma vento – la trans-Himalaja vento - frapis nin tuj post nia surteriĝo je 8.30 matene en Jomsom, kiu situis je alteco de
2,710 metroj. Suno bele aspektis parte malantaŭ la nuboj. Post mallonga fotado, ni vidis Hareram kurante al necesejo kaj kiam
li trovis ke estis okupita, li ne povis sin halti kaj iris al virina sed ni malpermesis. Bone, post li vinis la plej gravan aferon. Li venis
ĉe ni kaj rakontis kiel li sentis.
“Estis tiel. Mi estis certa ke mi ne plu vivos. Tra la fenestro mi povis vidi ke nia aviadilo flugis rekte al la montojn kaj preskaŭ
trafis ilin. Mi memoris ĉiujn diojn mi konis kaj preĝis al ili por helpo. Mi ne povis malfermi miajn okulojn kaj mi vidis vin nur post
mi eliris la aviadilon,“ li diris, kun ruĝaj okuloj kaj lia vizaĝo mankis sangon aŭ ruĝecon.
Eksterla pordo de la flughaveno estis la strato de Jomsom. La fama ŝtonpavita strato kun du-etaĵaj domoj je ambaŭ flanko. La
strato estis sufiĉe larĝa; la larĝeco gravas kiam malmulte da homoj uzas ĝin. Estas same kiel Katmandaj stratoj dum politikaj
strikoj. La vendejoj havis importitajn luksajn varojn sed mankis aĉetantoj. Preskaŭ ĉiuj domoj en vico estis hoteletoj kaj ne estis
homoj en strato serĉante dormejojn. La turistoj apenaŭ videblis kavankam la hoteloj kaj vendejoj ĉefe atendis la turistojn. La ne
solvebla politiko hakis ĉiujn angulojn, ankaŭ la turistojn. Mi nur volis ke iam la reĝo saĝiĝos kaj eklernos ke fakte la politika
sanĝo nur detruis la landon.
Norda flanko de Monto Dhaŭlagiri (8167 metroj) benis la lokulojn je suda angulo sed oni he havis tempon aŭ intereson saluti
ŝin.
Malgraŭ dependeco je turismo, mi kredis ke la homoj en Jomsom devas esti feliĉaj homoj. Ne ankoraxu venis malbenoj de
urbiĝo - ne bruo, ne fumo ne pulvo kaj kredeble, ankaŭ ne krimo. La pulvo kutimaj al miaj okuloj kaj la bruo kutimaj al miaj
oreloj mankis al mi. Strange, mi ne povis esti feliĉe tie, kvazaŭ fiŝo ekster al akvo. La nebonvena urbigo jam faris min parto de
polucio. Sed ne. Mi estis centoble pli feliĉa ol mi povas imagi pri en mia kara Katmando. Mi kredis ke ankaŭ Katmando eble
estis tiom pura kiom estas Jomsom. Katmando ja havis urbajn servojn antaŭ 500 jaroj. Poste venis pro politikaj apogoj nur
malbonflanka evoluo de urbigo – pli multe da aŭtoj ol stratoj povas elporti kaj pli multe da homoj ol la tero povas ŝarĝi. Mi
dimandis sin – kial mia Katmando ne havas rajton estis simile?
Mi grimpis sur la tegmento de la Hotelo por vidi la ĉirkaŭaĵon. Estis strange – estis bela suno sed ne estis varma. Eble malvarma
vento venkis varmetan sunon – tiu venkas kiu estas amase kaj solulo ĉiam malvenkas. Ne gravas kiun oni amas. Mi havis
sanĉon sekigi miajn vestaĵojn kiujn mi vestis dum flosrajdo.
Ni atendis dum unu horo ĝis alia aviadilo kunportis niajn geamikojn. Ni babilis pri la sperto eksterordinara de Hareram. Kaj li
mem rakontis pri tio pli laŭte – eble li volis forpeli timon pri flugo rakontante pri ĝi al ĉiuj.
Ni komencis nia marŝadon je la 10a matene. Dipak instruis nin pri dummarŝaj reguloj – oni devas marŝi malrapide, ne temas pri
forteco sed dum marŝo en altaj lokoj la malsano pro alteco povas ataki iun ajn kaj la remedio kontraŭ tio estas nur malsuprenigi
la malsanulon. Kaj ne troviĝas ian ilon kunporti homojn malsupre – eĉ sole grimpi estas malfacila kaj kunporti malsanulon
denove laŭ la sama vojo estos dekoble malfacila por aliuloj ankaŭ. Do, singardi kaj ne montri fortecon estas la nura vojo venki
ĝin. Mi klarigis al kelke da partoprenantoj.
Estis tie High Altitude International Warefare School de Reĝa Nepala Armeo. La soldatoj eble tie lernas kiel grimpi ŝtonmontojn
kaj batali en altaj lokoj. Ni devis lasi niajn katojn ĉe la porto de la amrejo kiu ankaŭ funkcias kiel kontrolstacio.
Nazo doloris pro la malvarma vento kiu daŭre tuŝis miajn naztruojn. Eble la pura aero dolorigis mian nazon ĉar mi kutimas nur al
malpura aero. Estis tamen intersa kiam vi povas nur senti ke la nazo estas malvarma.
Trans la ligna ponto sur loka rivero, ni atingis al malnova vilaĝo de Jomsom. Estis malaltaj ŝtonaj domoj en ambaŭ flonko kaj
intere estis mallarĝa kaj pura strato, pavita de ŝtonoj. La domoj ankoraŭ kunportis ecojn de tradicia arĥitekturo kun aldono de
grandaj podoj aŭ fenestroj kaj eĉ vitro en kelkoj. Sed inter modernecaj domoj, kelkaj domoj kun indiĝenaj artaĵoj pli elstaras al
miaj okuloj.
Estis ebenaĵo apude kun granda rivero maldekstre, flankis la statuo de la antaŭa reĝo Birendra dekstre. Mi ne povas kompreni
tiun ĉi aferon pri monarĥismo – estas ilia devo por la reĝoj ke ili kontribuu ion al tiaj malproksmiaj vilaĝoj. Kaj do kial oni
aldonas statuon? Aŭ ili ne faris ion sincere sed volas ke homoj memoru vin, aŭ ili ne kredas ke popolo memoros ilin. Do estas
atesto de devigo. Oni povas devigi homojn ke ili memoru la reĝon sed ĝis kiam?
Ni fotis kaj fotis kaj fotis. Sed ankaŭ babilis kiam ni estis lacaj je fotado. La vojo estis simila – estis nenio sed riverbordo
malplena por vidi. La nubo estsi malperna kaj certe blua. La tero estis kvazaŭ fiksita sablaro.
Survoje, ni sidis kaj aŭskultis homojn parolantaj. Ni parolis pri niaj Esperanto-spertoj kaj ni longe parolis pri Atilio, la ĉiam juna
instruisto de Esperanto. Multaj homoj konas lin de diversaj anguloj sed ĉiuj kredas ke li estas piliero de aktuala
Esperanto-movado mondskala.
Estis malgranda vilaĝo ĉe la riverbordo kiu nomiĝas Eklebhati. Estis la loko kie oni povas elekti ĉu iri al Kagbeni aŭ rekte al
Muktinath. Ni estis tiom laca ke ni volis eĉ manĝi krude. Kaj la manĝejo apartenis al unu sola knabino. Estis malfacila ranĝi
manĝaĵon por ni ĉiuj do iris eksterlandanoj al alia manĝejo. Ni trovis la danbhaton tre bongusta, ĉu estis vere bongusta aŭ kiel
nepala proverbo diras "kio bongustas, malsato bongustas". Dipak kaj Rustam helpis la knabinon servi nin per manĝaĵoj.
Do rekomencis nia marŝado. Ŝakuntala volis trovi *ŝaligramon. Estas tia nigra ŝtono tipa kiu havas fosilio de marbestoj eble
million-jaraĝa. Hinduoj volas preĝi ĝin kiel enkarniĝo de dio Viŝnuo. Ja estas raraĵo kaj indas kolekti, sed mi ne kredas ke estas
dioj. Sed Ŝaligramoj estas dioj ĉiuj ŝtonoj en la riverbordo estas dioj. Ŝi estis serĉanta tiajn ŝtonojn kaj iu montris ŝin ion - ŝi
estis tre feliĉa kaj akkaptis ĝin, sed mia dio, estis nur mulfekaĵo sur la vojo.
Alvenis ĉe Kagbeni (2,810m) je 5.30 vespere. Estis nekredeble interesa vilaĝo – izolita de la tuta mondo sed kune konstruitaj
vicoj de ŝtonaj domoj kaj ŝtonaj muroj atestis ke la loĝantoj havas sian propran mondon kaj estis preskaŭ sendependa.
Troviĝas modernaj fenstroj de vendejoj sed la homoj ankoraŭ vivas kun pli malpli tradiciaj vestaĵoj.
Anstaŭ ol mi pensis prila kultoro, frapis mian kapon la nomo de la vilaĝo. Jam ni estis ekster la baro de la Himalajo sed ankoraŭ
ne lasis nin la Sanskriteca nomo Kagbeni. Kagkhola estas la Sankrita nomo por la rivero kiun ili nomi skiel Ĵong kaj beni signifas
la eblenaĵo inter du riveroj miskiĝonta.
Kelke da gejapanoj iris vidi najbaran lernejon kaj mi sekvis ilin. La gejapanoj donacis pilkojn, kreton kaj krajonon al la
instruisto. Kaj la donacintoj voli fotiĝi kiam ili donacis la aĵojn al la instruistoj. Mi kopmrenis ke al donacado estis grava parto de
nia ekskurso.
Estis registara modesta lernejo kun nur bazaj komportoj por la gelernantoj.
La instruisto diris ke kvankam la tuta lando suferas pro malmultiĝo de lernantinoj, en tiu lerneno la nombro de lernantinoj estas
pli multe ol la lernantoj. Tre sukcese por virina edukado, mi pensis. Mi demandis al la instruistoj ĉu estas ankaŭ en tiu lernejo kie
la knabinoj ricevas oleon aŭ manĝaĵon kiam ili estas en lerneno. La respondo venis nee. Do kiel pli multe da knabinoj? Poste mi
ricevis respondojn. Fakte estis du kialoj. Unue, la kutimo de tiu regiono estas tiel ke ĉiu familio devas sendi sian duan filon kiel
bonzo en la budhisma templo kaj do malmultiĝas knaboj en lernejo. Kaj due, ĉar estas turtisma loko, multaj knabinoj malriĉaj
venas al tiu vilaxo el Poĥaro kaj aliaj lokoj por labori. Ili laborante studas en la registara lernejo.
Krome, eistis ankaŭ alia eksterordinara kutimo. En kelkaj vilaĝoj trans la Himalajo gefratoj edziĝas kun unu virino. La virino iel
aranĝas bilanco kun siaj edzoj. Kaj kiam naskiĝas bebo nur ŝi rajtas diri kiu estas ĝia patro. Nun tia modo maloftiĝas, tamen
restas ie. Mi ne volis demandi pri tiu kutimo kun la lokuloj. Mi honoras ilian kulturon – ĉio estas bona se ili konsentas kaj havas
kialon malantaŭ la kutimo.
Sanpei demandis pri edukad-sistemo de Nepalo kaj mi tre ĝojis ke li fakte estis tre inteligenta kaj havas ĉiam seriozajn
demandojn. Ni nur ne povis kompreni lin pro lingva baro. Mi scias ke neniu povas instrui al li Esperanton sed, mi deziris ke mi
lernu la japanan por ke mi rekte povos intersanĝi ideojn kun li. "La registaro devas pli multe labori por doni edukon kiu temas
pri agrikulturaj aferoj. Se la registaro ne povas doni laboron al ĉiuj almenaŭ oni devas lerni kiel kultri la teron kaj vivi per
agrikulturaĵo," li diris.
Vespere ni ekektis trinkin lokan alkoholaĵon por forigi lacecon. Estis ĉiam bona kialo por malprenigi tasojn kiam gajaj homoj
kune sidas vespere. Fakte estis tre bongusta. Eĉ napalinoj, kiuj antaŭe neniam drinkins, gustumis ĝin. Por manĝi, la tablo estis
aranĝita tiel ke eksterlandanoj estis en unu ĉmbro kaj ni nepalanoj estis en alia lablo. Sed Sanpei venis ĉe nia tablo manĝis kune.
Li kutime volis komuniki kun ni per la japana lingvo, kiun neniu inter ni komprenis. Estis malfacila sed ankaŭ ne ĝentila forigi lin
kiam li tre volas estis kun ni. Anstataŭ kompreni lin, Hareram daŭre reciprokis paroladon kun lia tipa Hindia lingvo. Tio doni al ni
tro multe da kialon ridegi, kaj por mi estis eĉ malfacila manĝi.
Denove sekvis kantado ĉe la tablo – la japanoj bone kantis. Kaj ili ankaŭ instruis min la japana ludo pri ŝtono, tondilo kaj
papero. Ili volis min kanti sed kantado estas la pelj malproksima afero mi povas imagi. Denove mi pensis ke Nepalo mankas
lokan Esperanto-kanton. Oni kantis samajn malnovajn Nepali kantojn kiel "Reŝam firiri", sed tio al mi tute ne plaĉas ke oni eĉ
kantas krokodile. Mi volis memori "Esperanto estas gaja", sed tuj ne povis. Tiu estas la kanto kiun mi verkis por la Azia
Kongreso, laŭ la fama melodio de "Darpan Ĉhaja".
Mi estis tre laca kaj tuj dormis enirante en nia ĉambro.
Posted by razen at 17:06 | Permanent Link | Comments (0)
= = =
Aprilo 16, 2006
Demonstracio kontrau regxo dauxras !
Daŭris hodiaŭ demonstracio en Katmando, Kirtipur, Lalitpur kaj Bhaktapur de la ĉefurbo kaj ankaŭ en divesaj aliaj urboj kaj
vilaĝoj de Nepalo, kontraŭ la aŭtokrata reĝa regimo kaj daŭra subpremo al pacaj protestantoj.
(bildo: www.ekatipur.com )
La demonstraciintoj nun postulas forpelon de la luksega reĝo kaj promesas establi respublikan sistemon.
Kiam la demonstarcio kun eble 10,000 da homoj volis eniri la urbon ĉe Balkhu, la policanoj blinde pafadis al la amaso kaj
almenaŭ ses etis vunditaj per pafatako. (Hieraŭ okazis tiom severa atako al la demonstarcio preoksime al mia hejmo ĉe Sanepa,
ke ili prefesris salti al rivero el ponto ol toleri bastonbatado de policanoj. Centoj da ŝuoj troviĝis en tiu loko vespere. Ho ve !)
[bildoj: www.parewa.com]
Hodiaŭ estis demonstracio ĉe Jorpati, Maitidevi, Basundahara, Anamnagar, Kalanki. Ankaŭ estis demonstracio ĉe Surya
Binayak, Chyamashimha, Thimi, Gatthaghar, Kaushaltar, Lokanthali,
Ekster la ĉefurbo, okazis grandaj demonstracioj ĉe Nepalgunj, Dolkha, Chitwan, Hetauda kaj aliaj.
Grupo da homoj kiuj subtenis la reĝan autokration hodiaŭ atakis al demokratia demonstracio. Oni kredas ke tiaj grupoj
atakantaj estas pagitaj de la reĝa registaro.
De 6an de aprlo daŭras protestado en la tuta lando kaj la politikaj partioj anoncis strkkon. La protestantoj hodiaŭ atakis en ses
veturiloj kiuj malobeis la strikion kaj estis en la strato. Samtempe, ili ankaŭ atakis al Himalaya Banko. De pasintaj 11 tagoj,
stratoj estas malplenaj je veturiloj kaj la vendejoj fermitaj. Ĉar la registaro malpermesas vetulilojn el estero al Katmando, nun
ekas malsufiĉo de manĝaĵoj, trinkaĵoj kaj legomoj ktp - kompreneble, la kosto kreskas intertempe.
Pro la krizo aŭ ĥaoso, la estinta Usona prezidanto Jimmy Carter nuligis sian planon viziti Nepalon.
Alie, Maoistoj hodiaŭ nokte atakis al Sarlahi kaj forkaptis la ĉefan distrikan oficiston Prakash Nath Pyakurel. Ili ankaŭ
eksplodigis la registarajn oficejon.
Almenaŭ 20 ĵurnalistoj estis arestitaj kiam ili protestis kontraŭ la polica subpremo hieraŭa.
Press Chautari organizis la demonstracion kiam ĉirkaŭ 100 ĵurnalistoj partoprenis.
Arestitaj ĵurnalistoj: Bal Krishna Chapagain, Shambhu Shrestha, Balkumar Nepal, Bharat Raj Pokharel, Ganesh Basnet, Gagan
Bista, Bhimsen Rajbahak, Devraj Rimal, Rohit Dahal kaj Kiran Pokharel kaj aliaj.
Simile, 12 protestantoj estis arestistaj kiam membroj de divesaj etnoj kaj indiĝenaj popoloj demonstraciis kontraxu la reĝo. Ili
postulis egalajn rajtojn al ĉiuj etnoj, religioj kaj lingvoj. Ili estis pli ol 200 protestantoj en tute.
Asociao de turismaj komecistoj, Democratic Tourism Society Nepal, hodiaŭ organizis demonstracio ĉe Thamel kaj almenaŭ tri
estis arestitaj kiam la policanoj atakis ilin ĉe la stratoj.
Simile, du aliaj partioj, faritaj el la Panchayati politikistoj, kiuj iam subtenis monrĥismon, hodiaŭ diris ke la reĝo sole regas
kontraŭ la deziroj de la popolo kaj li devas aŭkulti al la voĉo de la popoloj ĉe stratoj.
The Kathmandu Univesitato hodiaŭ anoncis pri fermo de siaj instuardo kaj adminstraj sekcioj kiel protesto kontraŭ la reĝa
subpremo al protestantoj.
La urboj jam montris la problemon pro la krizo. Malfacile trovas veturiloj en stratoj. Vendejoj estas ĉiam fermitaj kaj registaraj
oficejoj estas malfermaj sed oni rifuzas labori. La bankoj ne donas al vi monon. Kaj lernejoj estas fermaj. Tion oni planas por
ke ĉiuj homoj komprenu la problemon kaj donu voĉon por la demonstracio.
Aliflanke, la reĝa palaco estis tre okupita hodiaŭ pro io speciala kialo. La reĝo hodiaŭ renkontis du vic-prezidantojn Dr Tulsi
Giri and Kirti Nidhi Bista tagmeze. Ili estas lia tre amataj helpantoj post la puĉo. Vespere li vidis ambasadoroj de Usono,
Barato kaj Ĉinio. Oni timas ke la reĝo hodiaŭ anoncos "emergency" hodiaŭ nokte aŭ morgaŭ matene. Do eĉ kvar personoj ne
rajtos sidi kune kaj trinki kafon babilante.
Kaj, la ministro pri homaj aferoj Kamal Thapa organizis kunvenon de ĉeforj de sekurecaj agentoj, post tagmeze. Estis ĉefoj de
Armeo, Polico, Kunarma Polico kaj Inteligenteco. Tio estas sufiĉa por ni kompreni ke la reĝo estas maltranvila, kvankam li ne
montris tion dum lia prelego.
- - -
Kaj iomete pri la gepoloj Majxena&Vojtek kiuj vojaĝis al Everesto (mi devas skribi kvankam mi ne volas). Strange, ili jam
rakontis pri sia aventura vojaĝo al Eversto. Sed domaĝe, ili rekte malakceptis ke ili informis ni pri sia forkaptado. Laŭ ili, ili
neniam estis forkaptita sed ni (Nepala Esperanto-Asocio kaj eble mi) nur kreis kxaoson sensenca parolante aŭ petinte helpon
por ilia liberiĝo...Mi nur bedaŭras.
Devas esti tiel ke iu eraris. Ili telefonis al filo de Mukunda kaj lasis la mesaĝon. Mi mem ne aŭdis ĝis sed la patro komprenis ke
ili esis forkaptita kaj bezonas helpon. Ili en sia raporto skribis ke maoistsoj ne permesis iri sole kaj devis estis kun ili ĝis kiam ili
ne estis preta pagi monon. Sed, laŭ ili, ili ne estis forkaptitaj. Denove, ili havis sanĉon paroli kun Bharat kaj diris ke estis geriloj
kun pafiloj kiuj ne permesis ilin iri libere. Sed ili ankoraŭ ne estis forkaptitaj ! Konraŭe ili nur demadis ke neniu helpus ili se ili
vere estis forkaptitaj. Stranga estas nia Esperanto-mondo.
Mi konkludis ke ili aŭ estsi monsogintoj kiuj volis nur scii kiel oni reagos se ili iel kreas tian rakonton. aŭ ili simple timis
Maoistojn kontraŭ plua atako.
Mi eĉ ne volis renkonti ilin. Ĉu vi volas legi kiel ili raportis pri sia vojaĝo en sia retloko?
http://www.naszawyprawa.com/relacje_es.asp?ID=272&autor=Marzena&op=wyswietl
READ MORE
Posted by razen at 23:10 | Permanent Link | Comments (3)
= = =
Aprilo 15, 2006
Jxurnalistoj vunditaj
Policanoj hodiaux matene atakis protestantajn kiam pli ol 200 jxurnalistoj protestis kontraux la regxa regado, subpremo al la
jxurnalistoj. Inter ili 14 jxurnalistoj estis vunditaj kaj kvar de ili estis arestitaj. La policanoj tiel barbare batis al protestantoj ke
ecx vundigxis preterpasantoj.
La vunditaj jxurnalistoj: Hemanta Kafle, Mahendra Bista, Damodar Dawadi, Tej Prakash Pandit, Kishore Shrestha, Binod
Pahadi, Mana Bahadur Neupane, Harirahar Birahi, Taranath Dahal, Murari Sharma, Rajendra Aryal, Bharat Pokhrel,
Purushottam Kattel kaj Chakra Karki.
La aretistaj jxurnalistoj: Surya Thapa, Phanindra Dahal, Tika Ram Yatri and Dipak Dahal.
Krome, hodiaux amaso da demosntraciintoj marsxis cxirkaux la urbo kaj devis fronti batalon kun la policanoj.
En aliaj uroboj ankaux okazadis simle grandiozaj demonstarcioj kontraux la regxo. Sed strange, la regxo ne volis respondi ilin.
Hieraux matene, la regxo parolis. Sed kvazaux nenio okazis en la lando, li nur diris ke li kredas ke demokratio estas la plej
bona sistemo.
Samtempe, la usunaj oficistoj cxe sia ambasadorejo eklasas Nepalon.
[bildo: www.parewa.com ]
Hieraux simile oficistoj de ne-registaraj organizajxoj estis arestitaj.
READ MORE
Posted by razen at 18:19 | Permanent Link | Comments (5)
= = =
Aprilo 13, 2006
Policanoj subpremas
Policanoj dauxre subpremas demonstarciintojn en diversaj lokoj de la lando, kiu livis siajn vocxojn kontraux la autokratia
regimo de nuna regxo Gjanendra. Hodiaux est as la sepa tago de popola movado kontraux auxtokratio. Jam ses personoj estis
murditaj kaj centoj estas en hospitalo.
Laux la registaro, jam 3013 da homoj estis arestistaj dum unu semajno.
La registaro devigis Germanan kuraciston kiu estis kuracinta al vunditaj demonstraciintoj reiri al sia lando.
Cxefe en la cxefurbo, la demonstraciintoj estis vunditaj pro pafado, batado kaj larmo-gaso hodiaux. Tri legxistoj estis vunditaj
pro pafado cxe iliaj kapoj kiam ili demonstraciis hodiaux matene. 72 da legxistoj estis arestistaj. Kaj ankaux egale malbone
traktitaj estis instruistoj kaj studentoj.
Pli ol 200 da oficistoj de internaiciaj ne-registaraj organizajxoj estis arestitaj kiam ili demonstraciis por paco kaj solvo de la
politika krizo. Strange, la policanoj mankis suficxe da sxargxveturiloj por meti cxiujn demonstraciintoj kaj poste lasis aliajn kiuj
volas iri hejmen.
La regxo venis al la cxefurbo kaj eble li pli proksime gxuas la monarhxian batalon. Mi neniam povis imagi ke tio povas okazi en
21a jarcento. La privata televido faris bonege - iu policano pafadis al la amaso da demonstraciinotj el sia hejmo. Unu fotisto
kaptis la foton kie videblas pistolo tra la fenstro. Imagu. Kaj demosntraciitoj de 70-jaragxa viro gxis 10jaragxa knabo estis
brutale batitaj.
UNa altaficisto pri homaj rajtoj Luis Arbour peis al Nepala soldato esti pli patienca kiam ili traktas Nepalajn demonstraciintoj.
Dank' al dio (aux regxo cxi foje), niaj mantelefonoj refunkcias.
Hieraux la usona ambasadoro James Moriarty montsi sian solidarecon al la movado, renkontinte la politikstojn. La ambasadoro
nun cxesas sian vizo kaj aliaj servoj.
Hieraux la policanoj atakis kiam poetoj kaj artistoj prezentis siajn verkajxon kaj teatrajxon hieraux vespere. Tiel nomata
"rubber" kuglo estas tre fama kaj "malmultekosta" en la regxa regimo.
Intertempe iu artsto faris tian komputilan kolagxon kie vi vidas ke la regxo ludas fluton kiam la tuta urbo bruligxas aux vundas.
La foto jam estas fama inter komputilo uzantoj cxar estis dissentitaj
Do, mi preferas montri al vi fotojn ol skribi per mia lingvo. Vidu malsupre. Mi dankas al <www.parewa.com> por jenaj fotoj.
Mi invitas vin viziti tien por pli da fotoj.
READ MORE
Posted by razen at 20:40 | Permanent Link | Comments (3)
= = =
Aprilo 12, 2006
Malpaco dauxras
Hodiaux la Katmando estis simile malpaca, kaj ankaux estis strenaj aliaj urboj.Kvankam, la registaro ne anoncis irmalpermeson,
pri kiu popoloj jam estas kutima.
Oficistoj de internaicaj organizajxoj demonstraciis por paco kaj cxeso de subpremo kaj policanoj arestis ilin.
La regxo revenis al Katmando sed ankoraux oni ne povas imagi ke li ion faros por la popolo.
(Bildo: www.parewa.com)
READ MORE
Posted by razen at 20:12 | Permanent Link | Comments (1)
= = =
Aprilo 11, 2006
Regxo ne interesigxas pri paco
Katmando estis egale malpaca ankaux hieraux. Simile, demonstraciantoj estis vunditaj, batitaj, arestitaj. Dum unu semajna
demonstarcio, la regxa registaro ne montras ian signon ke gxi interesigxas pri paco.
Denove, kiel cxiam, la registaro precipe atakas jxurnalistojn. La Federacio de Nepalaj Jxurnalistoj hodiaux diris ke jam 111
juxurnalistoj estis arestitaj en unu semajno. Kaj pli ol cent estis vunditaj. Kvar jxurnalistoj el unu eldonejo estis cetere batitaj
cxar tiu jxurnalo skribi pri vunditaj demonstraciantoj.
Mi miras rigardante la diferenco inter du televioj - registara kaj privata. La registara montras la tutan scenarion kvazaux ne
okazis io grava sed nur "teroristoj" kauxzis malpacon en la lando. Kaj vidu la privatan televidon, ili rekte montars kiel brute la
policanoj bategas homojn en strato (kvankam ili scias ke privataj televidfotiloj staras tie). Imagu kiom ili suferos en malliberejo.
Tio estas autokratio.
Mi estis cxe la preskunveno de ministro pri informado kie lidiris ke teroristoj estas en amaso de la demonstraciantoj kaj devas
agi tiel. Eble la irmalpermeso dauxros longe.
Mi sukcesis eksteren iri por blogi kaj do estis tempo pro irmalpermeso. Mi estis hejme, parolante kun jxurnalist-amikoj kaj
rigardinte televidon.
Mi ne povis ecx toleri ke kaptinte policanoj batis la protestintoj kiuj fugxis. Unu policano iris en iu domo pro katpi protestanto
kaj jxetis lin el kvaretajxa domo !!! Eble ecx Hitlero ne estis tiom kruela kiom estas la regxo.
Kaj vidu, la regxo ankoraux ne reagas al la demonstarcio. Same kiel la legenda impereisto de Romo, li gxuas religian vojagxon
en montetoj....
READ MORE
Posted by razen at 13:04 | Permanent Link | Comments (4)
= = =
Aprilo 10, 2006
Nepalo iras respublike
Jam montris al ni, dum pasintaj kvar tagoj de demonstracio kontraux la diktatoro kaj egale kruela subpremo de la regxa
registaro, ke Nepalo iras respubliken.
Almenaux 3 homoj estas pafmortitaj, centoj estas vunditaj kaj pli ol 1,000 estas arestitaj dum tri-tagoj de domnstracioj. La
popoloj rekte malobeis la anonco de irmalpermeso en cxirkaux dek urboj, inkluzive al Katmando. Miloj da homoj estis surstrate
kaj la policanoj montris kiom kruele ili povas reagi al la civitanoj kiuj nur postulis demokration.
Lokoj, cxefe Naya Baneshower, Maitidevi, Kalanki, Gongabu, Samakushi, Chucchepati, Chabahil, de Katmando kaj divesaj
lokoj de aliaj proksimaj urboj Kirtipur, Patan kaj Bhaktapur dauxre malobeas la irmalpermeson kaj kriis sloganon kontraux
monarhxismo. Mortigo de civitanoj tiris pli grandan amason sur stratoj.
La registaraj oficistoj, bankoficistoj, legxistoj, jxurnalistoj, instruistoj, enginieroj, verkistoj kaj cxiuj estas surstrate nun.
Pokhara, Butwal, Chitwan kaj aliaj urboj estas tute "malpermesitaj".
Hieraux la registaro ne donis permesilojn por privatajn jxurnalistojn por ke ili rekte iru al demonstracio-lokoj kaj raprotu
sendepende. La ministro por informaado Shrish Samchser diris ke oni ne rajtas sendepende raporti pri politikaj demonstracio.
Ansatauxe li proponis doni buson al cxiuj reportistoj por ke ili kune veturu kaj raportu de tiu loko kiun la registaro donos. Tio
signifas ke la raportistoj nur vidos kion ka registaro monstros kaj raportos kion la registaro volos. Hontinde.
Do hieraux mi estis hejme dum tuta tago kaj nur pensis ke mi multe malprofitis cxar mi ne havas retservon en mia hejmo.
Denove estas anoncita ke estos irmalpermeso de 11.00 matene gxis 6.00 vespere. Nun estas 9.40 matene. Kaj nature, la
politikaj demonstarcio kaj komencis en multaj stratoj de mateno.
Aliflanke, amaso da homoj eliris de siaj homoj por acxeti legomon ktp. La legomo duoble pli multe kostis kaj oni devis acxeti
ecx malfrasxajxojn. Gestudentoj ne povis estis en ekzamenoj pro la irmalpermeso kaj ankaux tradicia cxar-festivalo de
SetoMachhindranath ankaux estis gxenita.
De komenco de protesto, la registaro malfunciigis uzon de mantelefonoj. Reto estis blokita fojfoje dum irmalpermesperiodo kaj
la estro de tiu cxi cibekafejo diris ke iam gxi povas esti blokita kaj ankaux la telefonservilo.
Mi memoras ke la policanoj ankaux subpremis la demonstracion dum la 1990 movado. Gxi entute mortigis cxirkaux 100
homojn kaj tiama regxo Birendra eventuale donis mult-partia demokration. Sed tiam la policano ne estis tiom kruela kiom ili
estas nun. Kaj je la fino, la civitanoj tiom kruele batis al kelke da policanoj ke mi ecx timis vidi ilin. Kaj mi imagas kio okazos
post la fino de nuna revolucio. Cxu la diktatoro jam forvojagxos por rifugxigxi? Sed mi ne pensas ke li tiom facile foriris kaj
donos pacon al la homoj. Li restos sur sia trono gxis kiam venos kadavroj de miloj da homoj. Dum pasintaj 237 jaroj de Shah
dinatio, Nepalanoj vidis cxion pri malbona flanko de monarhxismon sed malmulte da homoj povis gxui gxian bonan parton.
READ MORE
Posted by razen at 11:41 | Permanent Link | Comments (1)
= = =
Aprilo 07, 2006
Politika hxaoso dauxras
Politika hxaoso dauxras sed la regxo ripozas, vizitante al Hinduaj temploj kiam bruligxo de pro-demokrata movado kreskas en
cxefurbo kaj en aliaj urboj.
En Katmando, la demonstaciantoj bruligis opsxtoficejon kaj bruligis aux atakis kelkdek auxtojn kaj motorbiciklojn. Ili
malpermesis veturilojn de policanoj en siaj regionoj kusxante arbon aux metante sxtonojn tra la stratoj. La policanoj ripozis en
tiuj lokoj kie ne videvlas la protestantoj por ke ne olazu pli da interbatalo.
La policantoj kruele batis la protestantojn kiam ili povais kaj ankaux pafils per akra larmo-gason. La lokuloj donacis akvon al la
protestantoj porke ili ne multe suferu pro la gaso. La aktivistoj informis al jxurnaloj ke du el ili estis pafitaj sed ankraux ne povis
esti certigita el polica flanko.
La studentoj sukcesis faligi du statuojn de regxinoj en la univesitato.
Kaj pri la helikoptero, la Maoistoj diris ke ili sukciesis surterigi gxin sed armeo diris ke estis nur ena akcidento.
Hodiaux posttagmeze, la ministro pri hejma afero, Kamal Thapa diris ke la registaro eblas anonci "emergency" kaj "curfew"
morgaux matene. Nun homoj ne rajtas eliri de siaj hejmoj je 11a nokte gxis 3a matene (eble la registaro pensas ke la politikistoj
demonstracias dum nokto)
Antaux 16 jaroj en April 8 la Popola Movado sukcesis forpeli unu-partian pro-regxan sistemon kaj venigis mult-partian
demokration. Sed cxion nun iras laux la rivero, kaj restas nur la regxa auxtokratia regimo, dank' al lia pucxo de februaro 1a,
antauxjara.
READ MORE
Posted by razen at 12:50 | Permanent Link | Comments (11)
= = =
Aprilo 06, 2006
Politika hxaoso en Nepalo
Okazis hxaoso politika denove. Nun la politikaj partioj ne rajtas ie ajn porotesti en la cxefurbo. Cxirkaux 20 politikstoj estis
arestitaj el siaj hejmoj hieraux kaj denove 50 da profesiuloj, jxurnalistoj, legxistoj, ktp estis areatitaj.
Ankaux cxirkaux 50 da polikistoj estis areatistaj. Nun la stratoj estas tute malplena je veturiloj, nur kelke da homoj trapasa. La
registaro kaptis cxirkaux 500 busojn por ke ili devige veturigos la homojn sed tio ecx ne eblis.
Hodiaux estas la komenca tago de 4-taga protest programo kaj por malsukcesigi gxin, la registaro diris ke politikaj protestoj
estos kontrauxlegaxaj. Hondinde. Kaj la registaro ankaux malpermesis centojn da busoj kiuj venis en la cxefurbo. Ili estis haltita
survoje.
Kaj strange, la regxo anakoraux ne audas pri la politikaj sangxoj. Li nun esats vojagxanta en divesaj vilagxoj por pregxi en
Hinduaj temploj. Ni ne devas scii pri la Roma impereistro.
Aliflanke, la maoistoj atakis en urbeto Malangwa hieraux nokte kaj surterigis fulantan helikopteon de la armeo. la flugintoj
versxajne mortigxis. Kaj cxirkau 15 da homoj - el ambaux flanko j estis mortitaj. Kune, ili anakaux kaptis kelke da registaraj
oficistoj. Krome la malliberejo estis rompita kaj cxiujn malliberulojn ili kun portis. La detala informo poste sekvos.
READ MORE
Posted by razen at 15:07 | Permanent Link | Comments (0)
= = =
Aprilo 05, 2006
Demonstracio malpermesita en stratoj, centoj arestitaj
Finfine, la reĝo de Nepalo Gjanenda malpermesas demokration al sia popolo hieraŭ vespere. Denove post 14 jaroj, demoratia
rajto demonstracii pace en stratoj estis malpermesita. Ĉirkau 100 da ĵurnalistoj, profesoroj, kuracistoj kaj leĝistoj estis arestitaj
kiam ili ekis demonsracion ĉe strato Naja Baneshor.
La politikaj partioj kaj aliaj profesiaj organizaĵoj planis organizi tri tagan strkon de 6a ĝis 9a de aprilo kontraŭ la registaro kaj
aŭtokratio kaj por malsukcesigi ĝin, la registaro jam anoncis ke ĝi faros ĉion ajn. La ministro por hejma afero Kamal Thapa jam
diris al ĵurnalistoj vendrede, “La policanoj eĉ povas pafi al la demonnstraciantoj se ili venas al la stratoj. Mi faros ĉion por
malsukcesigi la demonstraton.”
La registaro ĉiam minacis ke la Maoistoj povas veni en la ĉefurbo kaj ataki dum la protestprogramo. Kaj nur merkrede, la
Maoistoj anoncis ĉeŝbatalon en ĉefurbo por certigi la registaron ke ili ne havas intencon ataki dum la paca demonstracio de la
partioj. Tamen la reĝa registaro ne volis doni popolon sian rajton demonstracii kaj hieraŭ vespere anoncis ke neniu nenie rajtas
okazigi ian ajn kunvenon aŭ demonstracion en la ĉefurbo. Kontraŭ la anonco, okazigis demonstracion ĵurnalistoj, leĝistoj,
profesoroj kaj kuracistoj.
La policanoj eĉ arestis la raoprtistojn kiu estis tie nur por raporti.
Kaj la aktivistoj de homaj rajtoj hodiaŭ matene jam anoncis ke ili ne estos silenta dum la tri-taga demonstracio kaj bone
trarigardos kiu kion faros kaj finfine sendos raporton al la internaica tribunalo por ke ĝi punu nepalan reĝon, ministrojn, armeon
kaj policon kontraŭ ilia misuzo de ŝtatan povon por malliberigi aŭ malpermesi la popolon sian homaj rajtoj.
De Februaro 1, 2005, la reĝo puĉis kaj prenis ĉion politikan rajton. Li mem elektas siajn ministrojn kaj li estas la prezidanto de
la kabineto. Nun ne estas parlamento en Nepalo kaj la reĝa teamo ĉiam preparas novan leĝon ĉiu monate. Nur dimanĉe aperies
nova leĝo kiu montras ke eĉ tiuj homoj kiu kontaktas la Maoistoj esas egale “teroristoj” kiel ili mem. La reĝe, de monenco de
puĉo, atakadas la ĵurnalistojn.
La Plej Alta Tribunalo jam anoncis ke la reĝa registaro estas kontraŭ-konstituicia. Sed la reĝo ĉiam diras en siaj prelegoj ke li
devis premi ĉion ĉar la partioj ne bone faris al la lando kaj li nur povas doni feliĉon kaj demokration al la popolo.
[Bv viziti al www.raporto.info]
READ MORE
Posted by razen at 14:54 | Permanent Link | Comments (0)
= = =
Aprilo 04, 2006
Mia vojagxo al Muktinath (parto 2)
28an de februaro, merkrede
Matene mia filo adiaŭis min. Dank' al via edzino kiu rajdis min sur sia skutero, mi atingis al la hotelo, kie ĉiuj estis pretaj. Ĉiuj
simile eksciitaj, kun revo kaj eble, ankaŭ kun timo – ni surbusiĝis.
Iu voĉo audeblis – "Gesinjoroj, saluton. Nun komencas nia vojaĝo. Nia unua regulo – geedzoje ne rajtas sidi apude." Estis
stranga regulo sed oni volis denove obei la voĉon. Antaŭ ol la geedzoj trovu apartajn seĝon por si, sekvis rido kaj oni komrenis
ke estis nur ŝerco. Fakte estis komenco de ŝercado oni devis kunvivi, ĝoji kaj toleri dum unu semajno.
Ni estis plana en la buso. Apsana volis perflose rajdi kaj Bisho volis veturi ĝis Poĥaro.
Ĉe Kalanlki veni en buso ĵurnalvendistoj. Mi aĉetis mian ĵurnalson "The Hiamalayan Times" kaj estis strange ke li postulis 5
rupiojn kvankam la prezo estis nur 3 rupiojn. Kaj Hori aĉitis The Kathmandu Post kaj li devis pagi eĉ 10 rupiojn. Estis novaĵoj
pri Maoistoj atakoj kaj kelke de niaj akompanantoj volis ke la gastoj ne legu ili, por savi ilin el timo. Ĉu ne scii ests ne okazi?
Mi demandis sin laŭ mia profesio. Mi havas teorian respondon – Ne. Okazaĵoj en la tuta mondo estas regulo de la naturo, io
okazas pro kialo kaj lasos rezulton. Ni scivolas ĉar ni kredas ke sciante pri tio ni pretigas sin por ricevi novan okazaĵon.
Alivorte, ne scii estas sin mensogi. Mi en volas mensogi. Jes, estas nepreterpasebla regulo ke oni ne devas troigi la eventon kaj
timigi homojn kontrŭ kio ne okazas kaj verŝajne ne okazos.
Mi estis kontenta ke oni trovis belan kaj komfortan buson.
Ni Nepalanoj manĝis *dalbhaton kaj gastoj trinking kafon. Manĝado dum vojaĝo ĉiam setas plezuro por mi. Mi ne eĉ remarkas
ĉu estas bongusta aŭ ne. Oni simple metas al aĵojn el pladoj en la buŝo kaj maĉas aŭtomate. Mi trovis la manĝaĵon iom pika sed
ne plendinde.
Venis Ĉaraudi, la loko de kie ni flosrajdos. Ni vestis la flosjakon kaj ankaŭ ni devis meti plastajn kaskon sur niaj kapoj. Mi
memoris mian unuan renkontiĝon dum kiu ankaŭ mi flosrajdis. Estis du flosboatoj ĉe la riverbordo atendante nin. Ni fotis (eble
tial ke ni ne estis certa ĉu ni revenos kun vivo aŭ sen...). Mi rajdis en la flosboato ke estis Ursula, S-ro Sanpej kaj aliaj. Mi tre
volis foti en la floso sed la gvidisto diris ke estos tute malseka do metis ĝin en la skatolo. La rivero nomiĝas Triŝuli kaj estas unu
el la Himalaja rivero kiu kolektas akvon el neĝo el montaro.
Estis anakŭ iu sperta knabo kiu gvidis la vojon per la kajako kiun tre lerte remis dume.
Jen komencis nia flosado. Komence estis paca kaj estis pli malpli teda flosi sur la malpura akvo, eble estis koto aŭ sablo kiu
malheligis la akvon. Kaj ssubite aperis granda rapidfluejo sur la rivero. Etis kvazaŭ nia floso falos en puto. "Ho !", ni ĉiuj kriis.
Estis instruo al ni ke ni ne devas timi dum tia momento sed pli forte remi kaj savi sin. Sed estas nature ni nur gapis, kriegis kaj
kaptis la ŝnuron por ke ni ne falu. La boato saltis, iris en la rapidfluejo kaj reaperis sur la rivero. Do tia mementaj premsonĝoj
venis kaj pasis. Poste ni ne volis plu remi sen tiaj rapidfluejoj.
Estis ankaŭ preskaŭ konsurso inter niaj du flosboatoj – iam ni estis unue kaj iam ni sekvis. Poste ni lernis amuzi sin ĵetante akvon
unu la alian. Ni jam estis malsekaj pro la akvo el rivero, kaj venis akvofalo el alia flosboato. Ni ĉiuj estis tute malsekaj.
Venis la loko por tagmanĝi. Mi ne estis malsata sed ankaŭ ne estis tiom sata ne ne povu manĝi eĉ du sandviĉojn. Mi miris, kiel la
gastoj vivi nur kun du panoj de mateno? Eble ni Nepalanoj estas tro manĝemaj. Kiel geesperantistoj nepalaj, ni ja estas
manĝemaj – ni ĉiu jare elspezas grandanmonsumon je manĝado.
Ni nepre ĉiuj ĝuis sed Sanpei la plej multe ĝuis. Li eĉ ne volis remi la flosboaton sed kriis japanlingve, de sia koro. Akvo ĵeto
dum rajdo ne sufiĉis pro li. Li denove prenis akvon en granda ujo kaj verŝis ĝin sur Apsana. Ŝi ankaŭ poste trovis sanĉon
reciproki lin.
Dume, ondo frapis la subon de nia flosboato kaj okazis tiel ke nia boato falis en tia rapidfluejo kaj mi ne sciis kio certe okazis al
mi. Sed mi trovis sin falinta en la malvarma kaj akvo. Mi ne povis malfermi miajn okulojn kaj bonsanĉe mi povis kapti la ŝnurojn.
Ursula estis malantaŭ mi kaj ŝi bone helpis min. Dank' al ĉiuj.
Post la 2.00 eble, ni sentis malvarme. Unue ni estis malseka de kapo ĝis piedfingroj. Due estis malvarma vento laŭ la rivero kaj
trie ni estis tre lacaj. Kutime oni ripozas dum felio sed ni pli multe laboris dum flosrajdo ol dum ni oficas. Ni ne plu volis daŭrigi
remadon sed denove ne estis sufiĉe. Niaj manoj diris ne sed niaj koroj ankaŭ vokis ni -- plu kaj plu.
Entute, la flosrajdo estis mirinda. Tiom larĝa kaj profunda rivero kiu araogante fluas inter rokoj kaj sablaj bordoj. La rivero estsi
sufiĉe brua kaj aktiva. La gvidisto diris ke la rivero estas tiom "kvieta" nur ĉar estis seka sezono kaj do ne estis multe da akvo
en la rivero. Eĉe tio estis danĝera, kaj mi ne povis imagi pri flosrajdo dum pluva sezono. "Nur kelkaj kapricaj aventuramaj
personoj kuraĝas sperti tion," la gvidisto diris.
Poste vento malvarmiĝis kaj ni rajdis laŭ senlumaj valoj.
Poĥaro
Jam estis vespero kiam ni atingis al Pokhara. La sama malnova urbeto kun bela lago apude. Mi ne povis ĝui la lagon ĉar jam
komencis malheliĝi. Ni atingis al la luksa Lakeview Resorto.
Ni iomete ĝuis dancon Nepalan. Estis bone ke oni kantis ĉe la teatreto, konstruita apud la ĝardeno. Mi volis laŭdi ilin. Sed ne.
La drumludisto anonocis ke venos danco de Lakheo, kiu estas fama inter Nevaroj, la indiĝenoj de la valo de Katmando. Mi iom
interesiĝis kaj volis vidi kiel oni prezentas la dancon de Lakheo en Poĥaro. Sed malĝoje al mi. Mi vidis la dancisto kun tibeteca
blanka vestaĵo kun masko de tibeteca diablo dancadis fremde. Kaj la melodio ankaŭ neiniel estis Nevara. Mi pensis, oni devas
malpermesis tiajn porturismaj prezentadoj kiuj distordas kulturajn signifojn de dancojn.
Venis kelkaj membroj de Poĥara Esperanto Asocio, kiu fakte estis filio de Nespa. Mi tre volis renkonti ilin ĉar dum la Azia
Kongreso, mi aŭdis pri ili, renkontis ilin sed ne havis sanĉon babili en Esperanton. Mi tre esperis ke tie almenaŭ oni lernu la
lingvon. Himalal Pokhrel estis unu el lerta esperantisto tie kiu senĉese paroladis sed kun eraroj en ĉiuj frazoj. Mi ankaŭ eraras
sed oni ne devas pensi ke vi povas fari Esperantjn vortojn nur per aldono de "o" je ĉiuj anglaj vortoj. Li diris, "Mi tre volis kune
vojaĝi kun ni. Etstos bonega sanĉon por mi praktiki Esperanton kun eksterlandanoj."
Sed mi ne povis kompreni kial li mem ne aranĝis flugbiliteon el Poĥaro se li tiom volis kune vojaĝi. Min oni sciigis ke trovi
flugbileton estas tiel malfadcila kaj pro tio oni devas aranĝi sidlokon jam antaŭe. Mi ne povis doni al li mian bileton. Sed li tiom
insistis ke Narendra vere volis doni lian bilieton al li por ke li ĝuu la vojaĝon. Ne, tio ne okazis tamen.
Poste mi renkinotis tri knaboj, kiuj monstris eksterodinaran interesojn por lerni Esperanton. Unu el ili eĉ plendis min ke li trovis
mian adreson dum la Azia Kongerso kaj skribis al mi rete sed mi ne respondis. Ili havis emon lerni la laingon en eĉ tia kondiĉo
ke ili ne havas sufiĉe da tempon. Mi tuj promesis ke mi helpos ilin iel.
S-ro Sanpei fakte ne amas Esperanton (nur lia edzino estis Esperantistion).
Li sole iris ien kaj aĉetis botelon da viskion kaj drinkis sur la strato. Junuloj de Poĥaro interesis lin. Li ne volis manĝi kun la
japanoj kaj anstatatŭe iris kun la tri knaboj kaj ni nepalaj partoprenantoj al proksima nepalstila manĝejo.
Li aĉetis skatolon da bieron kaj donacis al ĉiuj. Ni devis drinki ĝin kvankam ni ne volis, por feliĉigi lin. Eĉ virinoj kiuj ne kutimas
drinki bieron devis preni la glasojn. Estis kun ni Shakuntara, Nirmala, Apsana kaj Mandira kiuj tute ne drikis sed nur prenis
glasojn pro lia feliĉo. Hareram sidis je alia flanko kaj sole drinkadis. Mi, Narendra, Poshraj kaj Nabin kune sidis kaj drinkis. La
knaboj el Pokhara devis kune sidi kaj manĝi *dalbhaton ĉar ili refuzis drinkadon. Ni ĉiuj ne drinkis multe sed ni havis sufiĉe da
ĝojo. Inter ni, Narendra ne multe drinkis sed nur bruis laŭte. Por ni unu botelo po persono estis tro multe kaj do ni kaŝis duonon
en la skatolo kaj metis sub la tablo.
Post devkkvin minutoj li venis kun alia skatolo da biero kaj forte donacis al ni. Ni devis akcepti ilin denove – jam estis tro por ni
do, ni denove kaŝis la botelojn. Li tute ne parolas aliajn lingvojn krom la japana sed perskaŭ ĉion li komunikis kun ni. Li kriis
tiom laŭte ke li estis vidindaĵo eĉ por homoj el aliaj vendejoj.
Poste ni ĉiujn manĝis kaj volis lasis la resturacion sed Sanpei ektrovis ke li mankis monon por pagi nin. Li ne sciis kion fari kaj li
subite trovis ke mankis al li monon por pagi. Li finfine volis lasi la pasporton sed la estro tute ne volis akcepti ĝin kaj tuj postulis
monon. Ni tuj komprenis la aferon kaj volis iom pacigi la estron. Post iom da disputo, ni pagis ĉion. Estis bonsanĉe ke ni jam
kaŝis iom da botelojn por kio ni ne devis pagi sed ni devis mem pagi ankaŭ por la Poĥaraj knaboj kaj ankaŭ aliaj homoj kiujn
Sanpei invitis.
Fakte, li ne havis inan malican planon. Li nur volis celebri la vesperon kun ni kaj kun malferma koro li aĉetis ĉion por ni. Sed nur
estis bedaŭrinda por li ke li ne povis tuj pagi por ni. Tio eble ne estis lia eraro. Post du tagoj, li aranĝis monaferon kun Poshraj.
Ni trovis nian lokon en alia pli malmulte kosta hotelo. Ni ĉiuj estis tre lacaj kaj precipe mi ĉar mi estis la sola nepala viro kiu
flosrajdis. Jam estis tre malfrue kaj mi nur volis tuj dormi. Hareram ebrisi ne kredeble – li volis telefoni al sia hejmo per mia
mobiltelefonilo. Mia telefonilo jam mankis baterion kaj estis en mia dorsosako. Samtempe mi reenergiigis mian digitalajn fotilon
sur la lito. Li vidis tion kaj pensis ke tio estis mia mantelefonilo. Li ripetante petis al mi ke li telefonu per ĝi. Mi klarigis ke tio ne
estis la fonilo sed li ne volis kompreni. Poste li lasis la ĉambron, irante ke mi ne helpis lin kaj do ne volis dormi kun mi.
Mi, Dhruba kaj unu Poĥara knabo estis en unu ĉambro kaj ni volis dormi sed venis Sanpei por pli da babilo nekompreninda. Li
mem kuiris teon japanan por ni kaj tro multe fumis. Kaj dormis kun ni, en nia ĉambro poste. Li estis tiom libera, kvazaŭ li estsas
nia malnova amiko, frato aŭ onklo. Denove, fru matene li vekis al Poshraj kaj donis al li varman teon. Mi preferis pretendi
domranta, ĉar mi estis tre laca.
Posted by razen at 13:56 | Permanent Link | Comments (2)
= = =
Aprilo 02, 2006
Mi farigxis stulta
Kutime (plej ofte en Eŭropo) oni faras tiel ke siaj geamikoj fariĝas stultaj dum la 1an de aprilo. Okazis same ĉe ni ankaŭ, dank'
al okcidenta modo, televido ktp.
Ankaŭ mi fariĝis stulta jene. Estis sabate kaj mi iris al Asocio kiel kutime. Estis Bharat, Narendra, Nabin Lal kaj Philip. Ni
iomete babilis pri la gepoloj. Kaj subite Narendra diris ĉe li ĵus ricevis telefonovokon de ili kaj ili estas en la sama Punhill Hotelo
kaj diris ke estis sekuraj en katmando.
De komenco de ĥaoso mi volis aŭdi ilin kaj eble pro mia profesio, mi estis senpatienca renkonti ilin. Mi tuj promonis ilin ke ni
vizitu ilin. Ni staris ka preskaŭ estis ĉe la pordo kaj iu saĝulo diris, "Ĉu hodiaŭ ne estas la unaan de aprilo?" Do, ĉiuj revenis kun
longa rido. Mi estis je stulta pro mia profesio aŭ sciivolemo.
Krome, mi demandas sin kial Nepala Esperanto Asocio havas sian propran estraro se la anoj ne volas vidi unu al alian eĉ dum
sabatoj? Kial ili kandidatiĝis? Kion ili cerlas fari estinte estraro? Ĉu ili vere scias la celojn de UEA, kujn ĝenerale la estraroj
promesas prenumi? Mi ne plu volas kritiki iun aŭ ion sed restas tiaj demandoj en mia kapo.
- - -
Eldonis tia "stultiga" novaĵo hieraŭ ankaŭ nia ĵurnalo. Ĉiujare ni faras tiel. Sed tio okazas tiom sekrete ke eĉ ni raportistoj ne
scias ĉu vere tia novaĵo venos aŭ ne. Tamen, ĉi voje la novaĵo estis mem naive stulata. Oni ne kredas tiajn novaĵojn. La speicala
novaĵo diris ke la registaro baldaŭ translokigos faman turon de Katmando "Dharahara" al alia parko por konservi ĝin. Estas alia
afero ĉu translokigo estas konservo aŭ ne. Sed la baza problemo estas tia ke nia registaro neniam pensos por konservado. la
urbestro antaŭa decidis ke ili luos la monumenton kaj la ĉirkaŭan lokon por ke la komencistoj staru bazaro en tiu monumenta
loko.
[mi uzis konvertilo.drag.ar]
READ MORE
Posted by razen at 13:09 | Permanent Link | Comments (0)
= =
[Mi petas pardonon ke mi ne povis inklusivi la fotojn kiujn mi tiris al mia blogjo el divesaj retejoj]